Bouwen aan een 3D digitale gemeente: Een gezamenlijke stap naar een open geo-datafundament

De maatschappelijke opgaven waar Nederlandse gemeenten voor staan, van de energietransitie tot klimaatadaptatie en ruimtelijke planning, vragen om een actueel, betrouwbaar en 3D ruimtelijk inzicht. Een solide 3D-geo-datafundament is daarin niet langer een 'nice-to-have', maar een essentiële voorwaarde. Binnen het VNG-subsidieproject "Bouwen aan een 3D digitale gemeente als onderdeel van een geo-datafundament" bundelt een aantal vooruitstrevende gemeenten de krachten om deze stap collectief te zetten, een initiatief waar wij bij Future Insight als kennis- en technologiepartner met trots aan bijdragen.

Symbolische weergave van het project 'Bouwen aan een 3D digitale gemeente' (De visuele uitwerking is illustratief en geen onderdeel van het projectresultaat.)

Een collectieve 3D-dataketen voor alle gemeenten

Het hoofddoel van het traject is het ontwerpen en realiseren van beproefde workflows en een geautomatiseerde 3D-dataketen voor een moderne gemeentelijke geo-infrastructuur. Samen met de deelnemende gemeenten ontstaat er op deze manier een landelijke 3D-voorziening.

Diverse gemeenten voeren daarbinnen waardevolle deelprojecten uit:

• Gemeente Rotterdam werkt aan het geautomatiseerd bijhouden van bronregistraties en de implementatie van de nieuwste CityGML 3.0-standaard.

• Gemeente Amsterdam ontwikkelt tooling om 2D-data van kabels en leidingen om te zetten naar 3D.

• Gemeente Utrecht bouwt tooling om vanuit puntenwolken 3D-gebouwen en ondergrondse volumes te maken.

• Gemeente Nijmegen ontwikkelt tooling voor 3D-gebouwmodellen op basis van projectgebonden puntenwolken.

• Gemeente Groningen maakt van 2D-boombestanden actuele 3D-data.

• Gemeente Eindhoven: Bouwt verder aan tooling voor het afleiden van 2D en 3D gebouwdata uit 3D-modellen van bouwplannen (IFC).

Onze rol: De VNG onderzoeksomgeving & kennisdeling

Om al deze innovaties in samenhang te laten landen, richten wij in opdracht van de gemeente Rotterdam een centrale VNG-onderzoeksomgeving in. Dit doen we met ons 3D-City platform (op basis van de Virtual City Suite) en een gehoste FME Flow-omgeving via Vinc Data.

Dit fungeert als een 'sandbox' en proefopstelling. Hier kunnen gemeenten de volledige 3D-keten doorlopen, data opslaan in een CityGML 2.0/3.0 database, data visualiseren via 3D-viewers en publiceren als open 3D-webservices (zoals 3D Tiles). Het doel is dat er een 'menukaart' ontstaat waar andere Nederlandse gemeenten direct én naar eigen behoefte modulair gebruik van kunnen maken.

In lijn met waar Future Insight voor staat

Voor Future Insight sluit deze samenwerking naadloos aan bij onze missie. Wij geloven er sterk in dat geo-technologie pas echt impact maakt wanneer het gebouwd is op open standaarden, interoperabel is en toegankelijk wordt gemaakt voor de gehele gemeenschap.

Onze focus in dit project ligt daarom niet alleen op de techniek, maar nadrukkelijk ook op het overbrengen van kennis. Door middel van gerichte workshops, advies en ondersteuning helpen we de technische teams van de gemeenten om zelfstandig met de 3D-omgeving aan de slag te gaan en deze te beheren.

Samen verder

Het project loopt door tot medio 2027. We kijken er enorm naar uit om samen met de VNG, de Gemeente Rotterdam en alle partnergemeenten de komende tijd de werking van de keten verder te beproeven en de toegevoegde waarde van 3D voor gemeentelijk Nederland zichtbaar te maken.

---

Wil jij binnen jouw gemeente ook stappen zetten met een 3D-geo-datafundament?

 Of je nu aan de slag wilt met open standaarden zoals CityGML 3.0, het automatiseren van dataketens, of het inrichten van een digitale twin: wij denken graag met je mee. Neem contact op met Rick Klooster: | ✉️ [email protected] | 📞 +31 (0)6 - 46 90 97 79 om vrijblijvend te sparren over de mogelijkheden voor jouw organisatie.